Gaslighting Nedir? İlişkilerde 15 Belirti ve Başa Çıkma Yolları

İlişkinizde bir şeylerin yanlış olduğunu hissediyor ama sorunun ne olduğunu tam olarak anlayamıyor musunuz? Gaslighting belirtileri makalesini, kendinizin böyle bir duruma maruz kaldığını düşünerek mi okuyorsunuz? Size yardımcı olmak için buradayız. Bu rehberde, gaslighting’in ne olduğunu, gaslighting mağduru olduğunuzun belirtilerini ve bu duygusal istismarla başa çıkma yollarını öğreneceksiniz.

Gaslighting Nedir?

Gaslighting, bir kişinin (gaslighter ya da istismarcı) başka bir kişiyi (hedef ya da mağdur) kendi gerçekliğini ve algısını sorgulatacak şekilde psikolojik olarak manipüle etmesidir. Gaslighter, hedefin kendi düşüncelerinden şüphe duymasını sağlayarak ilişkinin tam kontrolünü elinde tutar.

Andrea Papin, RTC ve Jess Jackson, LMT, Trauma Aware Care terapistleri, mindbodygreen.com’daki röportajlarında, bir kişinin gaslighting yapmasının amacının “üstünlük sağlamak ve sorumluluktan kaçmak” olduğunu belirtmektedirler. İlişkiye zihin oyunları dahil ederek, gaslighter hedefi zihinsel veya fiziksel olarak istismar edebilir ve bu davranışlarıyla yüzleşilmesini engeller. Hedef istismarcıyla yüzleşmeye çalışsa bile, istismarcı manipülasyon yoluyla hedefini kontrol etmeye devam eder; bu da hedefin partnerinin yanlışlarını haklı çıkarmak için zihinsel jimnastik yapmasına neden olur.

Online olarak sunulan ücretsiz kaynaklar gaslighting’in farklı belirtilerini açıklasa da, bu manipülasyon türünün ilişki başında kolayca fark edilebileceğini düşünebilirsiniz. Ancak gaslighting’in ayırt edici özelliklerinden biri, küçük olaylarla başlamasıdır.

Gaslighter, ilişkiyi sağlıklı bir şekilde inşa ediyormuş gibi davranır, hedefin kendini güvende hissetmesini sağlar. Sıklıkla “aşk bombardımanı” yapar ve romantik jestlerle hedefi şımartır.

Hedef partnerine tamamen güvendiğinde, küçük sorunlar ortaya çıkar ve bu durum birçok çatışmaya yol açar. Gaslighter, partnerinin düşüncelerini sorgular, onları yanlış olduğuna ve istismarcının haklı olduğuna inandırır. Ayrıca gaslighter, çatışmanın sebebi olmasına rağmen kendini “mağdur” olarak gösterebilir. Üstelik, gaslighter partnerinin sevdikleri hakkında sahte hikayeler uydurup hedefin bunlara inanmasını sağlayarak, hedefi ailesinden ve arkadaşlarından uzaklaştırır. Hedef izole ve kendi gerçekliğiyle kafası karışmış haldeyken istismar devam eder.

“Gaslighting” Terimi Ne Zaman Ortaya Çıktı?

“Gaslighting” terimi, 1938 yapımı “Gaslight” adlı filmden türemiştir. Filmde başrol oyuncusu Paula (Bergman), kocası Gregory (Boyer) tarafından kasten ve yavaş yavaş manipüle edilir. Evlerinde garip olaylar olmaya başlar; örneğin gaz lambası aniden söner. Paula bunu kocasına sık sık söyler.

Ancak Gregory hemen onu reddeder ve bu olayların olmadığını, Paula’nın aklını yitirmeye başladığını düşündürür. Paula farkında değildir ki, gaz lambasını söndüren aslında kocasıdır. Gregory, Paula’nın delirmesini ve akıl hastanesine düşmesini istemektedir.

İlgili okuma: Bilmeniz Gereken 5 Kötü İlişki Kırmızı Bayrağı

Gaslighting Örnek Vaka

Gaslighting’in ne olduğunu hâlâ tam anlayamadıysanız, işte bir örnek vaka. Amber adında bir kadınla çıkıyorsunuz. Bir yıldır birliktesiniz ve ilişki sorunsuz gidiyor gibi görünüyor, ta ki Amber birkaç ay önce yaşanan bir olaydan bahsedene kadar.

Amber, sizin eski sevgilinizden bahsettiğinizi ve bunu onun ve arkadaş çevrenizin önünde yaptığınızı söylüyor. O zamanlar biraz sarhoş olduğunuzu ve bunun onu üzdüğünü belirtiyor.

“Hayır… Arkadaşlarımızın önünde eski sevgilimden hiç bahsettiğimi hatırlamıyorum. Ne zaman oldu?” diye cevap veriyorsunuz. Amber detay vermiyor ve sakin bir şekilde, “Bence bu konuda fazla konuşmayalım… Aradan aylar geçti. Bir daha yapma, tamam mı?” diyor. Belirsiz detaylara rağmen başınızı sallıyor ve belki de kız arkadaşınızın haklı olduğunu düşünmeye başlıyorsunuz.

Sonra aynı arkadaş grubuyla içmeye gidiyorsunuz. Ertesi sabah Amber, eski sevgilinizden yine bahsettiğinizi söylüyor. Siz ise geceki konuşmaları net hatırladığınız için çok şaşırıyorsunuz. Amber’ın hikayesini doğrulamak için arkadaşlarınıza mesaj atmaya karar veriyorsunuz.

Amber ağlamaya başlıyor ve “Neden bu kadar savunmacısın? Bana güvenmiyor musun? Arkadaşlarına neden sorman gerekiyor? Tabii ki onlar senin eski sevgilinden bahsetmediğini söyleyecekler… Onlar senin arkadaşların! Ben sadece yanındaki biriyim… Hiçbir zaman grubun parçası olmadım ve beni sevmiyorlar… Bu yüzden sen eski sevgilinden bahsetmeye başladığında seni durdurmuyorlar!” diyor.

Sonunda partnerinizi teselli ediyorsunuz. “Üzgünüm… Söylediklerine biraz şüpheyle yaklaştım. Belki de onlar eski sevgilimi özlüyorlar, çünkü yıllardır onunla takılıyorlar… Seni tekrar üzdüysem özür dilerim. Hadi barışalım…” diyorsunuz.

O günden sonra Amber, sinirlendiğinde ve bir şey istediğinde “arkadaşların önünde eski sevgilinden bahsetmen” hikayesini sıkça kullanıyor. İşleri istediği gibi gitmediğinde sizi suçluyor ve eski sevgilinize karşı daha fazla çaba gösterdiğinizi söylüyor. Onun suçlamalarına karşı çıktığınızda ağlamaya başlıyor ve eski sevgilinizin ondan daha iyi olduğunu, bu yüzden ilişkinizde garip davrandığınızı anlatıyor.

Yıllar sonra Amber ile ayrılıyorsunuz. Arkadaşlarınızla içki içerken, Amber oradayken eski sevgililerinizden bahsedip bahsetmediğinizi soruyorsunuz. Hepsi hayır diyor ve içki buluşmalarında genellikle sessiz olduğunuzu söylüyor. İşte o anda anlıyorsunuz ki Amber sizi baştan beri gaslighting yapıyormuş. Eski sevgilinizden bahsettiğiniz için “hain” olduğunuzu inandırmış, oysa böyle bir şey hiç olmamış.

İlgili okuma: Kötü İlişkilerden Nasıl Çıkılır: Güvende Kalmanız İçin 14 Adım

Gaslighting Teknikleri

Partneriniz size gaslighting yapmaya çalışıyorsa, gerçeği gizlemek ve sizin gerçekliğinizi sorgulatmak için genellikle iki veya daha fazla gaslighting tekniği kullanır. Partnerinizden şüpheleniyorsanız, bu taktikleri kullanıp kullanmadığını gözlemleyin.

1Gizleme (Withholding)

Yüzleşildiğinde, gaslighter sorularınızı dinlemeyi ve cevaplamayı reddeder. Ayrıca sizi anlamıyormuş gibi yapabilir ve “saçmalıyorsun” diyebilir.

Örnekler:

• “Dertlerini dinleyecek modda değilim. Hadi biraz dinlenelim.”
• “Ne dediğini anlamıyorum; konudan kopuyorsun!”
• “Hayır, aynı saçmalıkları tekrar tekrar dinlemeyeceğim.”

2Karşı Çıkma (Countering)

Bu taktikte, gaslighter hedefin hafızasını sorgular, oysa partneri doğru hatırlamaktadır. İstismarcılar, hedefin net düşünüp düşünmediğini sorgulatmak için hafızasını manipüle etmeye çalışır. Böylece hedef, ileride istismara daha açık hale gelir. Önceki Amber örneğinde gaslighter bu tekniği kullanmıştır.

Örnekler:

• “Öyle demedin! Beni dinle, ben hep oradaydım…”
• “Sanırım hayal ediyorsun, canım. Ben hiç öyle demedim.”
• “Hadi ama, bana güven, yanılıyorsun…”

3Konu Değiştirme (Diverting)

Gaslighter, konuyu başka yöne çevirir. Yüzleşmede başka biri varsa, örneğin aileden biri, gaslighter sıklıkla kendi güvenilirliğini sorgulatan konuları başka yerlere kaydırır.

Yukarıdaki örnekte Amber, “eski sevgiliden bahsetme” hikayesini doğrulamak için arkadaşlarınıza mesaj attığınızda, arkadaşlarınızın onu sevmediğini ve grubun parçası olmadığını anlatmaya başladı. Böylece sadece konuşmayı saptırmakla kalmıyor, aynı zamanda arkadaşlarınızın güvenilirliğini de sorgulatıyor. Bu yüzden arkadaşlarınıza mesaj atsanız bile Amber’ı “nefret ettikleri” için onlara inanmayabilirsiniz.

Örnekler:

• “Bu fikri kız kardeşinden mi aldın? Sana söylüyorum, o ilişkimize çok kıskanıyor…”
• “Neden bunu sürekli gündeme getiriyorsun? İşlerim yoğundu, önemli bir projeyle uğraşıyorum…”
• “Canım, işini kaybetmek senin ruh halini etkiledi ama lütfen her şeye sinirlenmeyi bırak…”

4Önemsizleştirme (Trivializing)

Bu teknikte kişi durumu küçümser, sizin hislerinizin onların hissettiklerinden veya yaşadıklarından daha az önemli olduğunu düşündürür.

Örnekler:

• “Çok hassassın!”
• “Gerçekten bu sorun ilişkimizi etkilesin mi?”
• “Neden bu kadar sinirlisin? Herkes o şakayı komik buluyor… çok narin birisin.”

İlgili okuma: Tecavüz Kültürü Nedir ve Ona Karşı Nasıl Durabiliriz?

5İnkar (Denial)

Gerçekle yüzleşildiğinde, gaslighter tüm suçlamaları reddeder. Elinizde kanıt olsa bile, onlar cesurca iddialarınızı reddeder. Sorumluluk almaktansa, iddialarınızı doğrudan geçiştirirler.

Örnekler:

• “Sana vurmadım… Vurmadım!”
• “Hadi ama, ikimiz de yalan söylediğini biliyoruz. Sana bunu hiç vaat etmedim.”
• “Böyle demedim! Gerçekleri çarpıtmayı bırak.”

6Mağdur Rolü Oynama (Playing The Victim)

Yüzleşme sırasında istismarcının kullandığı bir diğer teknik “mağdur rolü oynamak”tır. İstismarcı, çatışmayı başlatan kişi olmasına rağmen kendini mağdur olarak gösterir.

Gaslighter yanlış bir şey yaptığında ve siz ona kızdığınızda, bu tepkinizi “kötü bir şey” olarak görür ve sizi bu şekilde tepki verdiğiniz için suçlu hissettirir. Bu taktik, istismarcının yaptığı hataların sorumluluğundan kaçmasını sağlar ve belirli durumlara nasıl tepki vereceğini kontrol eder.

Örnekler:

• “Sana ihanet ettim çünkü hiç yanımda değildin! Bu ilişkide her şeyi ben yapıyorum.”
• “Beni buna sen zorladın! Başka seçeneğim yoktu…”
• “Bana kızmana aldırmıyorum çünkü beni böyle davranmaya sen zorladın!”

Gaslighting Mağduru Olduğunuzun Belirtileri

Partnerinizi gözlemlerken, kendinizi de kontrol etmeniz ve gaslighting mağduru olduğunuzun belirtilerini yaşayıp yaşamadığınızı anlamanız gerekir. İşte gaslighting mağduru ya da hedefinde görülebilecek on beş belirti.

1İlişkide bir şeylerin yanlış olduğunu hissediyorsunuz ama ne olduğunu bilmiyorsunuz.

Daha önce de belirttiğimiz gibi, istismarcı hedefini ilişki başında hemen gaslighting yapmaz. İlk birkaç ay hedef için iyi geçebilir; partneri sevgi dolu, saygılı ve neşelidir. Zamanla gaslighter küçük bir sorun başlatır, sonra başka bir sorun, sonra çatışmalar… Bunu partnerini kontrol etmek için yapar.

Bu yüzden çoğu mağdurun yaşadığı ilk duygu kafa karışıklığıdır. Bir şeylerin yanlış olduğunu, ilişkinin beklenmedik bir yöne gittiğini hissederler. Muhtemelen bu hisle “gaslighting belirtileri” arıyorsunuzdur. Ancak gaslighter planını yavaş yavaş kurduğu için hedef gaslighting yapıldığını fark etmeyebilir ve şüphelerini göz ardı edebilir.

2Hep çok hassas olup olmadığınızı merak ediyorsunuz.

Gaslighting mağduru olduğunuzun yaygın belirtilerinden biri, kendinizi hep çok hassas olup olmadığınızı sorgulamanızdır. Gaslighter kötü davranışlara karşı sizi “aşırı tepki veriyorsun” ya da “çok hassassın” diye sürekli uyarır. Bu yüzden diğer insanlara karşı tepki vermekte tereddüt edersiniz; tepkiniz için “çok hassas” diye anılmak istemezsiniz. Bazı mağdurlar, gaslighter’ın “fazla” olduğunu düşündürmesi nedeniyle kendi sınırlarını bile hiçe sayar.

3Olayları hatırlarken kendinizi sorguluyorsunuz.

Gaslighting mağduru, zamanla kendi hafızasına güvenini kaybeder. Neden? Çünkü çoğu gaslighter, mağdurun söylediği ya da yaptığı şeyler hakkında sahte anılar yaratır ve yalan söyler. İstismarcı yalanların içinde yalanlar yaratırken, mağdur hatırlarken daha az kendinden emin olur.

Eğer hatırlamaya çalıştığınız her anıyı sorguluyor ve partnerinizin buna katkısı olduğunu düşünüyorsanız, bu gaslighting mağduru olduğunuzun belirtilerinden biri olabilir, dikkatle gözlemleyin.

4Partnerinizle konuşurken cevaplarınızı fazla düşünüp duruyorsunuz.

Gaslighting mağduru olduğunuzun ince ama önemli belirtilerinden biri, partnerinizin sorularına cevap verirken aşırı düşünmenizdir. Evet, çoğumuz özellikle sosyal açıdan çekingen olanlar, söylediklerimizi fazla düşünür ve hatta söylemeden önce cümleleri kafamızda tekrarlarız.

Ancak eğer cevaplarınızı korkudan dolayı fazla düşünüyorsanız, bir adım geri atıp neden böyle hissettiğinizi sorgulamalısınız. Partneriniz fiziksel olarak size zarar mı veriyor? Size hakaret ediyor mu? Dertlerinizi görmezden gelip sadece olumlu şeylere mi odaklanmanızı istiyor? Partnerinizden korkuyor musunuz? Bunlar cevaplamanız gereken sorulardır.

5Partneriniz için her konuda özür diliyorsunuz.

Gaslighter’ın yaygın özelliklerinden biri, hikayeyi kendi lehine çevirmede “iyi” olmalarıdır. Çatışmaya sebep olan onlar olsa bile, hedefi onlardan özür dilemeye zorlayabilirler.

Örneğin, erkek arkadaşınız sosyal medyada birçok kadınla flört ediyor. Mesajları gizlice görüyorsunuz. Aldatıldığı için ona kızıyorsunuz ama o, sizin mahremiyetine saygısızlık ettiğinizi ve çok “mızmız” olduğunuzu söyleyerek bu kadınlarla konuşmaya devam ediyor. Size iyi bir partner olmadığınızı ve sevgiye “çaresiz” kaldığını hissettiriyor. Kendinizi yetersiz hissedip özür dilemek zorunda kalıyorsunuz çünkü olayları “farklı bir ışıkta” görmeye başlıyorsunuz. Ama günün sonunda o hala aldatıyor ve siz onun manipülasyonuna kapılıyorsunuz.

Partnerinizin hatası olsa bile sürekli ona özür diliyorsanız, hikayesinin sizi etkileyip etkilemediğini, kendi sınırlarınızı hiçe sayıp saymadığınızı sorgulayın.

6Partneriniz yanınızdayken endişeleniyorsunuz.

Gaslighting mağduru olduğunuzun yaygın belirtilerinden biri, partneriniz yanınızdayken endişe duymanızdır. Partneriniz geldiğinde yumurta kabuğu üzerinde yürüyormuş gibi hissediyor musunuz? Gaslighter’lar ilişkiyi tamamen kontrol ettikleri için, bazı mağdurlar partnerlerinin istediği gibi her şeyin mükemmel olmasını ister; çünkü (aslında istismarcıların sebep olduğu) başka bir kavga çıkmasından korkarlar. Bu da mağdurların partnerlerini gördüklerinde endişelenmelerine yol açar.

İlgili okuma: Çevrimiçi Cinsel Tacize Karşı Nasıl Mücadele Edilir?

7Herkese artık güvenmiyor ve herkesin size yalan söylediğine inanıyorsunuz.

Gaslighter hedefini manipüle etmeye devam ettikçe, hedef kendi zihnine ve çevresindekilere güvenini kaybedebilir. İstismarcı, mağdurun sevdiklerini itibarsızlaştırmak için sahte hikayeler anlatabilir.

8Karar vermekte zorlanıyorsunuz.

Kendinize ve başkalarına güveninizi kaybettiğiniz için karar vermekte zorlanabilir ve hatta gaslighter’ın fikrini sormaya başlayabilirsiniz. Bu durum, mağdurun istismarcısına bağımlı hale gelmesine yol açabilir; çünkü kendi başına düşünemediğini ve partnerinin ona yardımcı olabileceğini düşünür.

9Sevdiklerinizi eskisi kadar sık göremiyorsunuz.

Gaslighting mağduru olduğunuzun ince ama etkili belirtilerinden biri, sevdiklerinizden izole olmanızdır. Gaslighter’lar hedeflerini, arkadaşlarının ve ailesinin kötü niyetli olduğunu ve ilişkiyi sabote etmeye çalıştığını düşünmeye zorlar. Gerçekleri çarpıtır ve hatta sahte hikayeler uydurarak mağdurun destek sisteminden uzaklaşmasını sağlar. Eğer partnerinizin söyledikleri yüzünden sevdiklerinizden uzaklaştığınızı hissediyorsanız, bir adım geri atın. Partnerinizin söylediklerinin gerçek olup olmadığını analiz edin, yoksa sadece uyduruyor olabilir.

10Aileniz ve arkadaşlarınız ilişkiyi yeniden değerlendirmeyi söylüyor.

Gaslighting mağduru olduğunuzun yaygın belirtilerinden biri, arkadaşlarınızın ve ailenizin ilişkinizde bir sorun olduğunu fark etmesidir. Bazı arkadaşlarınız açıkça partnerinizin size gaslighting yaptığını söyleyebilir ve hemen ilişkiyi bitirmenizi önerebilir.

Sevdikleriniz bunu çoğunlukla sizin iyiliğiniz için söyler. Sizin kendiniz olmadığınızı hissederler ve size farklı bir bakış açısı kazandırmaya çalışırlar. Onları görmezden gelmeyin ya da partnerinizin dediği gibi kıskançlıkla ilişkiyi sabote etmeye çalıştıklarını düşünmeyin. Onların tavsiyelerini hemen uygulamak zorunda değilsiniz; sadece endişelerini dinlemeye zaman ayırın.

11Partnerinizin kötü davranışlarını haklı çıkarmak için zihinsel jimnastik yapıyorsunuz.

Gaslighting mağdurları, istismar edilmediklerine inandırılır. Partnerleri onlara zarar vermeye başladığında, onların davranışlarını haklı çıkarmaya çalışırlar. Kendi kendilerine, partnerlerinin kötü davranışlarının tetiklenmesinin kendi hataları olduğunu, ilişkide iniş çıkışların normal olduğunu ya da benzer bahaneleri söylerler.

Partnerinizin kötü davranışlarını haklı çıkardığınızı fark ederseniz, unutmayın ki ilişki zorluklarla doludur ama zulümle değil. Aldatılmak, aşağılanmak, fiziksel saldırıya uğramak ya da diğer istismar türleri ilişkinin parçası olmamalıdır. Bu sadece bir “engel” değil, size yapılan kötü muameledir. Bu yüzden partneriniz için bahaneler üretmek yerine, bir adım geri atın ve durumunuzu güvendiğiniz birine anlatın.

12Kendiniz gibi hissetmiyorsunuz.

Yalan söylemenin ve gereksiz çatışmalar çıkarmanın yanı sıra, bazı gaslighter’lar mağdurun hobileri ve ilgi alanlarıyla alay eder. Tam kontrol sağlamak için hedefin kendini yetersiz hissetmesini isterler. İlgi alanlarının “çocuksu” olduğunu ya da hobide iyi olmadığını söylerler. Mağdur bu aktiviteleri bırakabilir ve böylece kendinden bir parça kaybeder.

13Eskisi kadar özgüvenli değilsiniz.

Daha önce belirttiğimiz gibi, gaslighter mağdurunu yıkmak için her şeyi yapar ve uzun vadede tam kontrol sağlar. Hobileriyle alay etmenin yanı sıra, mağdura yeterince çekici olmadığını, yemeklerinin vasat olduğunu, formda olmadığını, diğer insanlara göre daha az ilgili olduğunu gibi şeyler söyler. Bu da mağdurun özgüvenini kaybetmesine ve onay için istismarcısına bağımlı hale gelmesine yol açar.

İlgili okuma: Kalp Kırıklığını Yenmek: Kırık Kalbinizi İyileştirmenin 20 Adımı

14Sosyal etkinliklere gitmek için artık motivasyonunuz yok.

Gaslighting mağduru olduğunuzun ince belirtilerinden biri sosyal etkinliklerden izole olmaktır. Mağdur, gerçekliğiyle daha çok kafası karıştıkça ve aldığı duygusal istismardan dolayı depresyona girdikçe, sosyal etkinlik davetlerini reddedebilir.

Gaslighter, mağdurun bu etkinliklere gitmemesi için manipülasyon yapabilir. Örneğin, siz yıllık aile buluşmasına gitmek istiyorsunuz ama kız arkadaşınız onları görmek istemiyor ve istismarın izlerini fark edeceklerinden korkuyor. Etkinliğe gitmek istemediğini söylemek yerine, “Amcalarını ne kadar sevmediğini” söyleyerek sizi gitmemeye zorlamaya çalışır. Siz karar veriyor gibi hissedersiniz ama aslında o sizi manipüle ederek hayır demenizi sağlar.

15Mutlu değilsiniz.

Bu sadece gaslighting belirtilerinden biri değil, aynı zamanda bu duygusal istismarın nihai sonucudur. Kafa karışıklığı, duygusal stres ve özgüven eksikliğinin birleşimi, mağdurun depresif ve umutsuz hissetmesine yol açabilir. Ne olduğunu tam olarak anlayamazlar ama kesin olan bir şey vardır: Mutlu değiller.

İlgili okuma: Sevdiğiniz Kişiyle Nazikçe Nasıl Ayrılırsınız (Doğru Yapın!)

Gaslighting ile Nasıl Başa Çıkılır?

Artık gaslighting’in farklı belirtilerini öğrendiğinize göre, durumunuzu değerlendirmek ve listede yer alan belirtilerle kendinizi karşılaştırmak için zaman ayırın. Eğer belirtiler size uyuyorsa, bu duygusal istismarla başa çıkmak ve iyileşmek için atabileceğiniz adımlar şunlardır:

1Mevcut durumunuzu kabul edin.

Şu anki partneriniz ne kadar sevseniz de, ilişkinin tam kontrolünü ele geçirmek için sizi manipüle etmeye çalışıyor. Duygularınızın, onun bencil çıkarları için kullanıldığını bilmek acı vericidir.

Ancak gücünüzü geri almanın bir yolu var: İstismarı kabul etmek. Bunu yaptığınızda, istismarcıyla yüzleşme ve ilişkiyi bırakma yolunda ilerleme kaydedersiniz. Kendinizi inkâr halinde tutmayı bırakın; gaslighting döngüsünün sona ermesinin tek yolu budur.

2Kanıtları toplayın.

Gaslighter, hikayeyi kendi lehine çevirebilir ve mağduru kendisinin mağdur olduğuna inandırabilir. Bu yüzden yüzleşmeden önce hazırlıklı olmalısınız ki, onlar hikayeyi çarpıtarak affedilmesin. Günlük tutun, konuşmalarınızı gizlice kaydedin, mesajları saklayın ya da gerekirse güvenlik kamerası kurun.

3Gaslighter ile yüzleşin.

Eğer gaslighter size fiziksel olarak zarar veriyorsa, derhal ayrılmanızı öneririz. Konuşmak istiyorsanız, yalnız olmadığınızdan emin olun. Gaslighter ile yüzleşirken kanıtlarınızı hazırlayın, böylece hikaye uydurmaya ya da gerçekleri çarpıtmaya çalışırlarsa, gerçeğinizi güçlü şekilde savunabilirsiniz.

4İlişkiyi hemen sonlandırın.

Gaslighting yaptığını kabul edip kendisi ve ilişki için büyük değişiklikler yapmak isteyen biri varsa, bu davranışını fark ettiği için iyi. Ancak bu, ilişkinin devam etmesi gerektiği anlamına gelmez.

Değişim bir anda olmaz, şu an ne söylerse söylesin, manipülasyon sizinle olduğu sürece devam edebilir. Bu yüzden partnerinizle yüzleştikten sonra, ilişkiyi bitirip asla geriye bakmamak en iyisidir. Acınızdan iyileşin ve diğer kişinin sorunlarıyla kendi başına uğraşmasına izin verin.

İlgili okuma: Ayrılığın Üstesinden Nasıl Gelinir: Kırık Kalbinizi İyileştirmenin 25 Yolu

5İstismarcı ile iletişimi kesin.

Eski partneriniz hâlâ durumu inkâr ediyorsa, hayatınızı karıştırmak için her şeyi deneyecektir. Sosyal medyada kendini mağdur gösterebilir, nefret mesajları gönderebilir. Arkadaşlarınız ve aileniz arasında dedikodu yayarak onları size karşı kışkırtabilir.

Böyle durumlarda yapmanız gereken en iyi şey iletişimi kesmek, iyileşmeye odaklanmak, sevdiklerinize gerçeği kanıtlarla anlatmaktır. Gaslighter ile tartışmaya ya da onu alt etmeye çalışmayın; bu sadece saldırganlığını artırır. Sosyal medyada engelleyin ve mümkünse sevdiklerinizden de bunu yapmalarını isteyin.

6İstismarcıyı yetkililere bildirin.

Partneriniz size fiziksel ve cinsel istismarda bulunduysa, bu korkunç davranışlarının hesabını vermesini sağlayın. Böylece sadece içiniz rahat etmekle kalmaz, bu manipülatörün başkalarına da zarar vermesini engellemiş olursunuz. Hukuki danışmanlık almanızı ve istismar kanıtlarını hazırlamanızı öneririz. Aşağıdaki bağlantılardan daha fazla bilgi edinebilirsiniz.

• Cinsel Saldırı Sucu - TCK MADDE 102
• Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesi Dair Kanun
• Özel Hayatın Gizliliği İhlal Suçu - TCK MADDE 134

7Sevdiklerinizden ve profesyonellerden destek alın.

Gaslighter ile ilişkide olmak, özgüven kaybı, stres, kafa karışıklığı, başkalarına ve kendinize güvensizlik gibi duygulara yol açabilir. Kendinizi toparlamak uzun sürebilir çünkü duygusal istismarın yol açtığı travmadan iyileşmeniz gerekir.

Bu yüzden durumdan kurtulmaya çalışırken, ailenizden ve arkadaşlarınızdan destek almanızı öneririz; onların yardımıyla iyileşebilirsiniz. Ayrıca profesyonel destek ve terapi almanızı da şiddetle tavsiye ederiz. Terapist ya da danışman, iyileşme yolunda size rehberlik edecek bir program oluşturabilir.

Sonuç

Gaslighting, bireyin yaşayabileceği en zor ve acı verici duygusal istismar türlerinden biridir. Bu kaynaklar gaslighting belirtilerini gösterse de, ince ince başladığı için fark edilmesi zordur. Ancak bu istismarın etkileri hayat değiştirebilir; mağdur kafa karışıklığı, düşük özgüven, herkese güvensizlik ve bağımlılık sorunları gibi duygusal travmalardan uzun süre iyileşemeyebilir.

Hayatınızdaki biri gaslighting belirtileri gösteriyorsa ya da kendisi gaslighter ise, bu konuda onunla ciddi bir konuşma yapmaya zaman ayırın. Kim bilir, o ciddi konuşma birinin hayatını kurtarabilir.