Bu oldukça hassas bir konu olduğu için rehbere başlamadan önce bir uyarı vermek istiyoruz. Bu rehber istismarcı ilişkilerle ilgili ve içinde istismar türleri ile mağdurların sıkça sorduğu sorulara dair görüşlerimizi detaylıca ele alacağız.
İlişkilerde sorunlar yaşanması yaygındır ancak kişi size zarar veriyor ve size karşı istismarcı davranıyorsa, belki de her şeyi yeniden düşünmenin zamanı gelmiştir.
Partneriniz size fiziksel olarak zarar vermedi diye otomatik olarak istismardan güvende olduğunuz anlamına gelmez. İstismarcı bir ilişkide olduğunuz her zaman açık olmayabilir. Bu yüzden istismar türlerini öğrenmek ve istismarcı bir ilişkide olup olmadığınızı anlamak önemlidir.
Dikkat etmeniz gereken bazı önemli işaretler var. Kırmızı bayrakları görmezden gelmeyin. İstismara uğrayan birinin, partneriyle işleri düzeltebileceğine inanması yaygındır. Kendi hatası olduğunu ve bir şekilde istismarı “hak ettiğini” düşünebilir. Ama kendinizden başka hiçbir şeye razı olmamalısınız. İstismar ASLA kabul edilemez.
İstismar Türleri
İlk adım istismarı tanımaktır. Bazen insanlar partnerleri fiziksel olarak zarar vermediği için istismarcı bir ilişkide olduklarını fark etmezler. Ancak bilmelisiniz ki, partneriniz size elini kaldırmasa bile bu durum istismar olarak kabul edilebilir. İlişkide istismar birçok biçimde olabilir, örneğin:
1 Fiziksel İstismar
Muhtemelen en kolay fark edilen istismar türüdür. Partneriniz size vuruyor, boğmaya çalışıyor, tekme atıyor, tokat atıyor ya da başka herhangi bir fiziksel saldırı yapıyorsa, bu fiziksel istismardır. Fiziksel saldırı için hiçbir mazeret olamaz. Bu, suç duyurusunda bulunmak ve ilişkinin derhal sona erdirilmesi için yeterli bir sebeptir.
2 Duygusal/Sözlü İstismar
Sürekli size hakaret ediyor ve değersiz, zavallı ya da aptal hissetmenize neden olan şeyler söylüyor mu? İşte bu, duygusal/sözlü istismarın yaşandığı durumdur. Küçük düşürme, aşağılayıcı davranışlar, kontrol etme, tehditler, korkutma ve aşağılama gibi davranışları içerir. Fiziksel saldırıdan kalan morluklar kolayca fark edilebilirken, duygusal yaralar çoğunlukla görünmezdir ve iyileşmesi fiziksel yaralardan daha uzun sürer.
3 Finansal İstismar
İstismar güç ve kontrolle ilgilidir. Bir istismarcı, kontrolü elinde tutmak için her yolu kullanır ve bu çoğu zaman finansal kontrolü de içerir. Finansal istismar, istismarcınızın mali durumunuzu tamamen kontrol altına alarak kişisel özgürlüğünüzü kaybetmenize neden olmasıdır. Bu, çalışmanıza izin vermemekten kazandığınız parayı almaya veya katı kurallara uymadığınız sürece size para vermemeye kadar birçok şekilde olabilir.
4 Cinsel İstismar
Ne yazık ki, cinsel istismar da birçok istismarcı ilişkide mevcuttur. İki kişi ilişki içinde olsa bile cinsel istismar gerçekleşebilir. Daha önce cinsel ilişkiye rıza göstermiş olmanız, her zaman cinsel ilişkiye rıza gösterdiğiniz anlamına gelmez. İlişki içinde olmak, cinsel ilişkiyi zorunlu veya “verilmiş” kılmaz. İstenmeyen, güvensiz ve aşağılayıcı cinsel ilişkiye zorlanıyorsanız, istismara uğruyorsunuz demektir.
5 Kültürel/Kimlik İstismarı
Kültürel/kimlik istismarı, istismarcıların mağdurun kültürel kimliğini veya bu kimliğin bazı yönlerini acı vermek veya kontrol aracı olarak kullanmasıdır. Örneğin, ırkçı hakaretler kullanmak, kişinin inançlarına uygun beslenme veya giyim kurallarını uygulamasına izin vermemek, LGBTQIA kimliğini ailesi ve arkadaşları bilmeyen birini tehdit etmek veya yaşadığı yerde hakim dili konuşmayan birini izole etmek gibi davranışlar kültürel istismara örnektir.
6 Psikolojik İstismar
Bu, bir partnerin, bir dizi eylem veya sözle mağdurun zihinsel sağlığını aşındırmasıdır. Genellikle mağdurun kendi akıl sağlığından şüphe duymasına neden olur. Uzun süre devam eden bu tür istismarda mağdur, kendi yargısına güvenmediği için giderek daha fazla istismarcıya bağımlı hale gelir. Ayrıca yaşadıkları istismarı kimseye anlatmaktan çekinirler çünkü inanılmayacaklarından korkarlar. “Deli” olduklarına inandırılmışlardır. Mağdur tepki gösterirse, istismarcı durumu “kötü kişi” olarak gösterir ve mağdurun ailesi ve arkadaşlarına yanlış bilgiler bile yayabilir.
Hangi tür istismara maruz kalırsanız kalın, kimse kötü muameleye katlanmamalıdır. “Sevginizi kanıtlamak” için hiçbir istismara dayanmak zorunda değilsiniz. İstismar istismardır. Partneriniz en çok güvendiğiniz, sizi seven ve önemseyen kişi olmalıdır. En çok korktuğunuz ve sizi üzen kişi olmamalıdır. Sevgi acı ve ızdıraptan başka bir şeye dönüşmüşse, kapıdan çıkıp gitmenin zamanı gelmiştir.
İstismarcı İlişkilerde 5 Kırmızı Bayrak
Yukarıda istismar türlerini okurken bir veya iki tanesiyle bağ kurmuş olabilirsiniz. Eğer partnerinizin size istismar ettiğini hissediyorsanız, hemen ilişkiden çıkmanızı öneririz. Güvendiğiniz birini arayın, ister aileden biri olsun ister en yakın arkadaşınız. Lütfen işleri daha kötü hale getirmeyi beklemeyin.
Ancak partnerinizin istismarcı olup olmadığından emin değilseniz, bu hızlı bölümde istismarcı partnerin işaretlerini kontrol edebilirsiniz.
1 Partneriniz çok sahiplenici ve sizi kendi malıymış gibi davranıyor.
Sürekli size sahipmiş gibi hissettirir, sizi ayrı bir insan değil de kendi mülkü olarak görür. Nerede olduğunuzu, ne yaptığınızı, kiminle olduğunuzu sürekli kontrol eder. Dışarıdayken telefonunuz ondan gelen aramalar veya bildirimlerle durmaz. Onları görmezden gelirseniz, bunun bedelini ödersiniz. Nereye gideceğinizi ve kimi göreceğinizi kontrol etmeye çalışır, söylediklerini yapmazsanız sinirlenir.
2 Partneriniz kıskançlık yüzünden sizi herkesten izole ediyor.
Hiçbir kanıtı veya sebebi olmamasına rağmen sizi sadakatsizlikle veya flört etmekle suçlar. Sürekli aşağılayıcı isimler söyler. Aileniz veya yakın arkadaşlarınız olsa bile, başkalarının sizinle vakit geçirmesini istemez. Bu yüzden sevdiklerinizden sizi izole eder, genellikle onlara kaba davranarak.
3 Partneriniz sürekli sizi aşağılıyor.
Onun için siz sadece çöpünüz. Zekanıza, görünüşünüze, zihinsel sağlığınıza veya yeteneklerinize saldırarak, sizi kamuya açık ya da özel olarak küçük düşürür. Yetmezmiş gibi sizi başkalarıyla olumsuz şekilde kıyaslar. İlişkinizdeki tüm sorunların ve şiddetli patlamalarının suçunu size yükler. “Başka kimse seni istemez” gibi şeyler söyler.
4 Partneriniz doğrudan veya dolaylı tehditler savuruyor.
Sizi korkutmak için sık sık eşyaları fırlatır veya kırar. Somurtur, bağırır ve korkmuş yüzünüzü izler. Size, ailenize, arkadaşlarınıza veya evcil hayvanınıza şiddet uygulamakla tehdit eder. Bu, sizden asla ayrılmamanız için korku yaratma taktiğidir.
5 Partneriniz sizi duygusal ve fiziksel olarak incitiyor.
Kollarınız morluklarla dolu ve bunları ailenizden ve arkadaşlarınızdan saklamaya çalışıyorsunuz. Partnerinizin size zarar verdiğini itiraf etmekten utanıyorsunuz. İstismarcı partnerler kontrolü sağlamak için fiziksel güç kullanır. Sizi iter, çeker, vurur veya istemediğiniz şeyleri yapmaya zorlar. Size, evcil hayvanlarınıza veya ailenize zarar verirler.
Sıkça Sorulan Sorular
İstismarcı ilişkilerden ayrılmanın zor olabileceğini anlıyoruz. Tüm işaretleri fark etmiş olsanız bile, sizi orada tutan bir korku vardır. Ama tatlım, istismarcı ile kalmak işlerin senin tarafında daha kötü olmasına neden olur. Mağdurların ailelerine, arkadaşlarına ve iş arkadaşlarına sıkça sordukları sorular var. İşte bu konudaki bazı görüşlerimiz.
1 İstismarcı partnerim değişir mi? Kendimi geliştirirsem ne olur?
İstismar muhtemelen devam edecektir. İstismarcıların derin duygusal ve psikolojik sorunları vardır. Değişim imkansız demiyoruz. Sadece bunun hızlı veya kolay gerçekleşmediğini söylüyoruz. Değişim, istismarcının davranışlarının tüm sorumluluğunu üstlenmesi, sizi veya başka şeyleri (örneğin alkol kullanımı veya iş sorunları) suçlamayı bırakması ve derin sorunları için profesyonel yardım aramasıyla mümkün olur.
2 Partnerimin bana ihtiyacı olduğunu hissediyorum. İstismarı durdurması için ona yardım edebilir miyim?
Ne yaparsa yapsın onu hala sevdiğinizi biliyoruz. Ona yardım etmek istemeniz çok doğal. Onu sadece sizin anladığınızı ve sorunlarını çözmenin sorumluluğunun sizde olduğunu düşünebilirsiniz. Ama gerçek şu ki, onun kurtarıcısı siz değilsiniz. Kendine yardım edebilecek tek kişiler kendileridir. Kalıp tekrar eden istismarı kabul ederseniz, kötü davranışı güçlendirmiş ve devam ettirmiş olursunuz. Sorun kalır ve daha da kötüleşir.
3 Partnerim yanlışlarını bırakacağına söz verdi, ona ikinci bir şans vermek doğru mu?
Bu çok yaygındır. İstismarcılar ciddi sonuçlarla karşılaştıklarında genellikle bir şans daha ister, af diler ve değişmeye söz verirler. O an söylediklerini gerçekten de samimi olabilir ve ilk birkaç gün değişiklik gösterebilirler. Ancak gerçek amaçları kontrolü elinde tutmak ve sizin ayrılmanızı engellemektir. Çoğu zaman affedildikten ve sizin gitmeyeceğinizden emin olduktan sonra eski davranışlarına geri dönerler. Döngü böylece başlar ve defalarca devam eder.
4 Partnerim profesyonel yardım alıyor, şimdi ilişkiyi bırakmak doğru olur mu?
Partneriniz terapi görse bile değişeceğinin garantisi yoktur. Bazen istismarcılar profesyonel yardım alırken bile şiddetli ve istismarcı davranışlarını sürdürebilirler. Partneriniz sorunu küçültmeyi bırakmış veya mazeret üretmiyorsa, bu iyi bir işarettir. Ama kararınızı onun şu anki hali üzerinden vermelisiniz, olmasını umduğunuz kişi üzerinden değil.
5 Partnerimin bana ya da kendine zarar vereceğinden korkuyorum. Yine de ilişkiyi bırakmalı mıyım?
Ayrılma düşüncesi korkutucu olabilir. Ne kadar uzun süre istismara maruz kaldığınız bilinmez, bu yüzden dışarı çıktığınızda ne olacağını tam olarak bilemezsiniz. Belki istismarcı partnerinizin sizi takip edeceğinden korkuyorsunuz. Nereye gideceğinizden emin olmayabilirsiniz. Kendinizi ve/veya çocuklarınızı nasıl geçindireceğinizi düşünüyor olabilirsiniz. Bu korkunun sizi tehlikeli ve sağlıksız bir durumda tutmasına izin vermeyin.
Özet
İstismar ciddi bir durumdur ve hiçbir mazereti yoktur. İstismarcı bir ilişkide olduğunuzu nihayet kabul ettiyseniz, lütfen kendi başınıza çözmeye çalışmak yerine yardım isteyin. Sevdikleriniz size yardım etmek için her zaman istekli olacaktır.
Kalbinizi dinleyin, içgüdülerinize güvenin ve arkadaşlarınız ile aileniz endişelerini dile getiriyorsa onları dinleyin. Güçlü olun, cesur olun ve sizin için doğru olanı yapın. Mutlu, sağlıklı ve güvende olmayı hak ediyorsunuz.
0 yorum