Saldırganlık, hayatınızın bir noktasında mutlaka karşılaştığınız insan davranışlarından biridir. Birisi size karşı saldırgan olduğunda işler hızla karışabilir; biri patlayabilir, diğeri ise süreçte çok duygusal hale gelebilir. Ancak, birinin saldırgan tavır sergilemesinin bir avantajı da vardır—bu, net ve açık bir davranıştır. Evet, duygularını öfkeyle ifade eden biriyle uğraşmak zor olabilir, ancak pasif-agresif biriyle uğraşmak kadar karmaşık değildir.
Bir kişi pasif-agresif olduğunda, sürekli yumurta kabuğu üzerinde yürüyormuş gibi hissedersiniz. Ne düşündüğünü ya da söylediklerinize nasıl tepki verdiğini asla tam olarak anlayamazsınız. Bu durumu bir arkadaşınızda, aile üyenizde ya da iş arkadaşınızda hissedebilirsiniz—hatta kendinizde bu davranış eğilimini fark edebilirsiniz.
Bu makale, sizin ya da tanıdığınız birinin pasif-agresif olup olmadığını anlamanıza ve bu durumla diplomatik ve sağlıklı bir şekilde nasıl başa çıkabileceğinize yardımcı olacak.
Pasif-Agresif Davranış Nedir?
Bu davranış, birinin saldırganlığını dolaylı yoldan ifade etmesi durumudur. Pasif-agresiflik, sözlü taciz, fiziksel şiddet veya şiddet içermemektedir. Ancak, pasif-agresif biriyle uğraşan kişi, diğer kişinin gösterdiği pasif düşmanlık nedeniyle duygusal olarak zarar görebilir ve bu durum kafa karışıklığı yaratabilir.
Pasif-agresif davranış ilk olarak II. Dünya Savaşı sırasında psikiyatrist William Menninger (1899-1966) tarafından tanımlanmıştır. Çünkü o dönemde bazı askerler kendilerine verilen görevlerden hoşnutsuzdu ancak düşmanlıklarını sadece davranışlarıyla gösteriyorlardı. Görevlerinden memnunmuş gibi konuşur, ancak görevleri kasıtlı olarak verimsiz yaparlardı.
Pasif-agresif davranış aynı zamanda ince ve yavaş yavaş kurban üzerinde gerilim yaratır, ta ki tam bir çatışmaya dönüşene kadar. Bu davranış ilişkileri zedeler ve bazı kişilerde güven sorunlarına yol açabilir.
Ancak, bu davranış topluluk içinde gazlighting gibi diğer toksik özellikler kadar sık tartışılmaz. Bazıları bunu normalleştirir çünkü insanlar toplumla “uyumlu” yaşamak için duygularını “tatlılaştırmak” zorunda kalırlar. Fakat pasif-agresif insanlara tahammül etmek, faydadan çok zarar getirir.
Pasif-Agresif Davranışın Farklı Nedenleri
Pasif-agresif davranışa yol açan faktörler kişiden kişiye değişebilir, ancak bazı biyolojik ve çevresel faktörler bu olumsuz özelliğin gelişiminde rol oynayabilir.
Aşağıda, Preston Ni’nin How to Successfully Handle Passive-Aggressive People ve A Practical Guide for Passive-Aggressives to Change Towards the Higher Self adlı kitaplarından derlenen, bir kişinin pasif-agresif davranışa yönelmesinin olası nedenleri yer almaktadır.
1 Aile Geçmişi
Diğer davranışlarda olduğu gibi, bir kişinin yetiştirilme tarzı yetişkinlikteki pasif-agresifliğine katkıda bulunabilir. Önceden baskıcı bir ebeveyn veya kardeşle yaşamış olabilir ya da ilgi ve sevgi için rekabet etmek zorunda olduğu bir aile dinamiğinde büyümüş olabilir.
2 Toplumsal Kısıtlamalar
Yukarıda belirtildiği gibi, toplum insanların olumsuz duygularını açıkça ifade etmemesini bekler. Bu toplumsal kısıtlamalar nedeniyle, insanlar kendilerini tam olarak ifade edemediklerinden pasif-agresif olabilirler. Bazıları cinsiyet önyargısı, sınıf farkı, homofobi, dini uyum, kültürel ayrımcılık ve diğer sosyo-kültürel kısıtlamaların hedefi olarak doğdukları için pasif-agresif davranışlar sergileyebilirler. Bu durum, özellikle hoş olmayan duygularını ifade etme biçimlerini etkileyebilir.
İlgili: Önce Kendini Sevmek: Kendini Sevmeyi Öğrenmek İçin 18 Güçlü İpucu
3 Altta Yatan Sağlık Sorunları
Bir kişinin pasif-agresif olmasının diğer olası nedeni, stres, anksiyete bozuklukları, depresyon, bipolar bozukluk, şizotipal kişilik bozukluğu, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB), davranış bozukluğu ve diğer sağlık sorunları gibi altta yatan sağlık sorunlarıdır.
4 Durumsal Özellikler
Bir kişinin çevresi de pasif-agresif davranışı etkileyebilir. İş arkadaşlarınız, akrabalarınız veya arkadaş çevreniz saldırganlık gösterilerini kınarsa, dolaylı saldırgan olmaya meyilli olabilirsiniz.
5 Çatışma ve Kendini İfade Etme Korkusu
Çoğu insan çatışma ve yüzleşmeden korktuğu için kendini ifade etmekten çekinir. Bu yüzden kendilerini savunmak yerine pasif-agresif yolu seçebilirler. Duygularını doğrudan ifade etmek yerine, hayal kırıklıklarını dolaylı yoldan karşı tarafa hissettirmeyi tercih ederler.
İlgili: Toksik İlişkinin 45 Uyarı İşareti ve Onunla Nasıl Başa Çıkılır
Pasif-Agresif Davranışın Belirtileri
Pasif-agresif olduğunu düşündüğünüz biriyle başa çıkmak istiyorsanız, önce belirtileri bilmelisiniz. İşte bu davranışın bazı yaygın göstergeleri:
1 Duygularını sözlü olarak kabul etmezler.
Pasif-agresif kişi, belirli bir konuda olumsuz duygular beslediğinde ya da biriyle çatışma yaşadığında, her zaman bununla ilgili sorun olmadığını ya da her şeyin yolunda olduğunu söyler. Bu, çatışmadan kaçınmak ve karşı tarafa daha ince bir mesaj vermek içindir. Ayrıca, duygularını ya da çatışmayı çözebilecek önemli bilgileri saklayarak durumun dinamiğini kontrol etmeye çalışırlar.
2 Suskunluk taktiğine başvururlar.
Pasif-agresif kişinin en sevdiği taktiklerden biri “Suskunluk Tedavisi”dir. Yani bir şeye kızdıklarında, duygularını ifade etmek yerine ilgili kişileri görmezden gelirler. Pasif agresif kişi genellikle hayal kırıklığını kabul etmekten korktuğu ve gerçek bir konuşma yapmak istemediği için bu yönteme başvurur. İstediklerini açıkça söylemek yerine karşı tarafın kafasını karıştırmayı ve gerilim yaratmayı tercih ederler.
İlgili: Flört Etme Sanatı: Ustalaşmak İçin 20 Altın Kural
3 Bir şeye evet derler ama tam tersi davranırlar.
Pasif-agresif kişinin klasik özelliklerinden biri “samimiyetsiz iş birliği”dir. Bu durumda, karşı tarafın istediği şeyi kabul eder gibi görünürler ancak tam tersini yaparlar.
Örneğin, pasif agresif bir kişinin arkadaşı onu siyasi bir yürüyüşe katılmaya davet eder. Pasif agresif kişi yürüyüşe katılmayı kabul eder, ancak yürüyüşten bir gün önce mazeretler uydurarak katılmaz. Son dakikada “başka bir işi varmış” diyerek karşı tarafın kabul etmekten başka seçeneği kalmaz.
İlgili: Kötü İlişkilerden Nasıl Kurtulunur: Güvende Kalmak İçin 14 Adım
4 Manipülasyon yapar ve bilgileri saklarlar.
Bazı durumlarda, pasif agresif kişi diğerini sinirlendirmek için bilgileri kasıtlı olarak saklar. Sonra karşı taraf konuyu gündeme getirdiğinde, sakladığı bilgileri vererek kişinin tepkisini geçersiz kılmaya çalışır.
5 İletişimden kaçınırlar.
Pasif-agresiflik ve iletişim bir arada olmaz. Bu davranışa sahip kişiler, duygularını dürüstçe ifade etmek yerine diğerini görmezden gelmeyi ya da ince mesajlar vermeyi tercih ederler.
Örneğin, pasif agresif biri sosyal medyada nefret ettiği bir şeyle ilgili arkadaşının paylaşımını görür. Doğrudan mesaj atmak yerine, arkadaşının paylaşımına kendi profilinde dolaylı bir gönderi yapar ama ilgili kişiden hiç bahsetmez.
6 Sürekli mazeret üretirler.
Pasif-agresif kişi, diğer kişiyle iletişim kurmamak için sürekli mazeretler üretir.
Örneğin, partnerinin bir işi unuttuğu için hayal kırıklığı yaşayan pasif agresif kişi suskunluk tedavisine başvurabilir. Partneri suskunluk hakkında sorduğunda ve neden işi söylemediğini sorguladığında, “Çok incindim…” ya da “Kızacağını sandım.” gibi mazeretler sunabilir.
7 Hedeflerinin özgüvenini zedeleyen yorumlar yaparlar.
Pasif-agresif kişi eleştirildiğinde, karşı tarafı “çok hassas” ya da “fazla düşünen” olarak nitelendirebilir. Duyguları geçersiz kılmak ve karşı tarafı küçük düşürmek için utandırmayı silah olarak kullanırlar.
İlgili: Kısa Süreli Karantina Randevusu Fikirleri: İlişkinizi Canlı Tutmak İçin 12 Öneri (Sanal ve Evde!)
8 Tamamen olumsuz tutum sergilerler.
Bazı kişilerde sadece pasif-agresiflik değil, kalıcı olumsuz bir tutum vardır. Örneğin, bazıları başkalarını pasif şekilde incitmek için alaycı ifadeler kullanır.
9 Yıkıcı davranışlar sergilerler.
Bazı pasif-agresif kişiler, misilleme olarak yıkıcı davranışlarda bulunur. Örneğin, son dakika verilen bir görevi kasıtlı olarak kötü yaparak memnuniyetsizliklerini gösterirler.
10 Sevgi ve yakınlığı ceza olarak kullanırlar.
Bu işaret çiftler için geçerlidir, eğer pasif agresif biriyle çıkıyorsanız mutlaka dikkat edin. Pasif-agresif kişi, partnerinin istediklerine uyum sağlamasını sağlamak için yakınlığı bir silah olarak kullanır.
Örneğin, yeni bir telefon almak ister ve partnerinden bunu ister. Partner bütçede olmadığını söyleyip reddettiğinde, agresif kişi öpüşme, sarılma, cinsel ilişki gibi yakınlık aktivitelerini kesebilir. Partner yeni telefonu verene kadar bu davranış devam eder.
Pasif-Agresif Davranışla Nasıl Başa Çıkılır?
Açıkçası, pasif-agresif biriyle başa çıkmak zor olabilir çünkü çoğu manipülasyonda ustadır. Sorunları çözmek yerine, onları yüzleştirdikten sonra suçluluk hissedebilirsiniz—ama bunu kendinize yedirmeyin, çünkü onlar bu konuda iyidir. İşte bu tür durumları çözmek için uygulayabileceğiniz bazı yöntemler:
1 Davranışı tanımlayın.
Evde, işte, ilişkide ya da arkadaş çevresinde pasif-agresifliği yönetmenin ilk adımı onu tanımaktır. Yukarıda bazı yaygın belirtileri paylaştık, onları kontrol edin ve tanıdığınız kişinin davranışlarıyla örtüşüp örtüşmediğine bakın.
Birinin size pasif-agresif davrandığını ya da sevdiğiniz birinin sizi manipüle ettiğini kabul etmek zor olabilir, ancak bu adım çok önemlidir. Geçmişte yaşanan durumları gözden geçirin ve örnekleri not alın, böylece örnek istediğinde spesifik durumları anlatabilirsiniz.
2 Dili dikkatli kullanın.
Doğru geri bildirim vermek önemlidir, ancak kullanacağınız kelimelere dikkat etmelisiniz. Ayrıca, yüz yüze iletişim kurmanızı öneririz; böylece düşüncelerinizi daha net ifade edebilirsiniz.
3 Sakin kalın.
Pasif agresif biriyle konuşurken sakin kalmaya özen gösterin. Çok duygusal olursanız, duygularınız size karşı kullanılabilir ve kişi bu olumsuz özelliğine daha da saplanabilir. Bazı kişiler pasif-agresif olduklarının farkında bile olmayabilir, bunu göz önünde bulundurun.
4 Nedeni tespit edin.
Soru sorun. Daha fazla cevap almak için onları zorlayın. “Sorun yok, gerçekten.” ya da “İyiyim!” gibi cevaplara aldanmayın. Açıklamalarını dinleyin ama suçu başkasına atmalarına ya da mazeret üretmelerine izin vermeyin.
5 Kendi farkındalığınızı ve kendinizi ifade etme becerinizi geliştirin.
Pasif-agresif insanlarla karışmamak için bir diğer ipucu, belirli durumlarda neler olduğunu dikkatle gözlemlemeye başlamaktır. Duygularınızı daha iyi anlamaya çalışmayı da unutmayın. Karmaşık olabilir ama duygularınızı ifade etmek, pasif-agresif olmak ya da pasif-agresif birine göz yummaktan daha iyi çözümler getirebilir.
Özet
Pasif-agresif davranış yıkıcı olabilir, ancak farklı nedenlerden ve durumlardan kaynaklanabilir. Bu yüzden pasif-agresif belirtileri erken fark etmek, daha karmaşık çatışmaların önüne geçmek için çok önemlidir. Bu davranışın nedenlerini anlamak, gelecekte pasif-agresif biriyle karşılaştığınızda size yardımcı olabilir.
Bu konuyla ilgili farkındalığı artırmak için bu makaleyi paylaşın ve benzer içerikler için tıklayın.
0 yorum