Pride ayı akla geldiğinde otomatik olarak gökkuşağı bayrakları, canlı posterler, gösterişli kıyafetler, büyük yürüyüşler ve gökkuşağı renklerinde fotoğraf filtreleri gelir. Ayrıca tüm gece süren partiler ve coşkulu konserler de aklınıza gelebilir; insanlar gerçek kimlikleriyle yüksek sesle ve gururla var oluyor ve bunu yaparken inanılmaz eğleniyorlar.
Ancak sizin (ve çoğu kişinin) varsayımları gerçeğe çok uzak olmasa da, Pride ayı bundan çok daha fazlası. Bu ilerici kutlamanın oluşumunda çok fazla aktivizm ve savunuculuk yer aldı.
Bu kutlamanın tarihini ve arkasındaki savunuları merak mı ediyorsunuz? Pride Ayı hakkında bilmeniz gereken her şeyi burada konuşacağız. Okumaya devam edin!
Pride Ayı Nedir?
Pride Ayı ya da Eşcinsel Gurur Ayı, geleneksel olmayan cinsel yönelim ve cinsiyet kimliklerine sahip bireyler için her yıl düzenlenen bir kutlamadır. Bu, LGBTQA+ topluluğunun onurunu, eşitliğini ve görünürlüğünü artırmak için bir yoldur, onların geleneksel olmayan yönelimlerine yönelik utanç ve damgayı kaldırır.
Bu kutlamaya "Pride" (Gurur) denmesinin sebebi, ilk LGBTQ Gurur Yürüyüşü'nü organize eden biseksüel kadın Brenda Howard'dır. Howard terimi ortaya koyduğunda, arkadaşları bunu destekledi ve "Pride" kelimesini birçok kanalda yaymaya başladı. Ne yazık ki, Howard'ın neden bu kelimeyi seçtiğine dair kayıtlı bir tarih yoktur.
Ne Zaman Kutlanır?
Pride Ayı her yıl Haziran ayında kutlanır. Orijinal organizatörler bu ayı, 28 Haziran 1969'da New York City'de Stonewall Inn'de başlayan Stonewall Ayaklanmalarını anmak için seçmiştir. Bu ayaklanmalar, LGBTQ topluluğunun maruz kaldığı ayrımcılığa karşı duyduğu öfkeyle başlamış ve kolluk kuvvetlerine karşı isyan ve protestoları tetiklemiştir. Bu ayaklanma, ortaya çıkan eşcinsel hakları hareketleri için bir katalizör olmuştur.
Kim Kutlar?
Eşcinsel Gurur genellikle aşağıdaki cinsiyet spektrumlarından oluşan LGBTQ topluluğu tarafından kutlanır: Lezbiyenler, Eşcinseller, Biseksüeller, Trans erkek/kadınlar ve Queer bireyler.
Ancak kutlama sadece yukarıda belirtilen cinsiyetlerle sınırlı değildir. Trigender, poliseksüel, panseksüel, omniseksüel, non-binary, interseks, sorgulayan, genderfluid, genderqueer, aseksüel, demiseksüel, aromantik ve diğer geleneksel olmayan cinsel yönelimlere sahip kişiler de kutlamaya çokça davetlidir. Ayrıca, geleneksel olmayan cinsiyet kimliklerine sahip olmayan, heteroseksüel veya düz bireyler de destekçi olarak kutlamalara katılabilir; onları temsil eden bir bayrak bile vardır.
Genel olarak, Pride Ayı çevresindeki savunuları, örneğin cinsiyet eşitliğini desteklediğiniz sürece, LGBTQ topluluğuna sevginizi ve/veya temsilinizi göstermek için çokça davetlisiniz.
Eşcinsel Gurur Ayı Nasıl Başladı?
1960'lar ve öncesindeki on yıllar LGBTQ topluluğu için zorluydu. Eğer eşcinselseniz, büyük ihtimalle aileniz tarafından dışlanacak, arkadaşlarınız ve iş arkadaşlarınız tarafından yoğun ayrımcılığa maruz kalacaktınız. Üstelik, New York City'de aynı cinsiyetten ilişkiler kurmak da yasadışıydı. Bu yüzden eşcinsel barlar ve kulüpler sık sık polis baskınına uğruyor, sadece eğlenen LGBTQ bireyleri taciz ediliyordu.
1960'larda Eşcinsel Bar Baskınları
Bu zorluklar nedeniyle LGBTQ bireyler genellikle eşcinsel bar ve kulüplerine akın ederdi. O dönemde heteroseksüeller bu yerlerin sadece eşcinsellerin çılgınca eğlendiği mekanlar olduğunu düşünürken, LGBTQ topluluğu için barlar bir sığınak olarak görülüyordu; insanların onları oldukları gibi kabul ettiği yerlerdi.
Ancak New York Eyaleti İçki Otoritesi, eşcinsel bireylere alkol servisi yapan mekanları kapatmaya başladı. Sebep? LGBTQ bireylerin bir araya gelmesinin mahallede "düzensizlik" yaratacağı düşünülüyordu.
Neyse ki, çeşitli aktivistler buna karşı çıktı ve 1966'da bu düzenlemeler geri çekildi. LGBTQ barları yeniden açılmaya başladı. Ancak eşcinsel davranışlar, örneğin öpüşmek, dans etmek, el ele tutuşmak, sarılmak hala yasadışıydı, bu yüzden polis baskınları ve barların kapatılması devam etti.
Bazı mekanların açık kalmasının tek sebebi, mafya tarafından işletiliyor olmalarıydı; mafya, operasyonlarını sürdürmek için polislere bahşiş veriyordu. Bu mafya işletmesi barlardan biri Stonewall Inn'di.
Stonewall Ayaklanması
Stonewall Inn, Genovese suç ailesine aitti. Greenwich Village'daki çoğu eşcinsel barını kontrol eden bu aile, Stonewall Inn'i de koleksiyonlarına ekledi. Mekan, müşterilerin kendi içkilerini getirdiği özel bir şişe bar olarak kayıtlıydı; bu sayede içki ruhsatı alma sürecinden kaçınıyorlardı. Ayrıca bölgeyi kontrol eden polis memurlarına bahşiş vererek operasyonlarının devamını sağlıyorlardı.
Bu yüzden Stonewall Inn, LGBTQ topluluğu için önemli bir kurum haline geldi. Dansa izin veren birkaç eşcinsel bardan biriydi, drag queenlere açık bir mekandı ve dışlanmış, kaçak eşcinsel gençler için gece evi olmuştu.
Her şey yolundaymış gibi görünüyordu, ancak 28 Haziran 1969 sabahı her şey değişti. Polis memurları, sahibinin bahşiş vermesine rağmen bara baskın düzenledi. Baskın sırasında 13 kişi tutuklandı ve bu, öfkeli müşteriler ve mahalle sakinleri arasında büyük bir öfke patlamasına yol açtı. Birkaç dakika içinde yüzlerce kişinin katıldığı tam bir isyan başladı. İtfaiye ve polis kalabalığı dağıtmayı başarsa da, ayaklanmalar devam etti.
İlk Gurur Yürüyüşü
Bu önemli ayaklanma serisi, LGBTQ siyasi aktivizmi için güçlü bir güç haline geldi. Birçok eşcinsel hakları örgütü kuruldu ve LGBTQ ayrımcılığına karşı mücadele başladı.
Stonewall ayaklanmasının ilk yıldönümünde, biseksüel kadın Brenda Howard ilk LGBTQ Gurur Yürüyüşü'nü organize etmeye karar verdi. Binlerce kişi Manhattan sokaklarında Stonewall Inn'den Central Park'a yürüdü ve yürürken eşcinsel gururunu haykıran bir slogan attı. Bu, eşcinsel bireylere karşı ayrımcı yasaların kaldırılmasına ve LGBTQ bireyler için çeşitli destek programlarının başlamasına yol açtı.
Bugün, Pride Ayı daha da güçlenerek devam ediyor; daha fazla insan gerçek cinsiyet kimliklerini açıkça ifade ediyor. Eski ABD Başkanı Barack Obama gibi bazı önemli figürler de başkanlığı döneminde Haziran ayını LGBTQ topluluğu için Pride Ayı olarak resmen ilan etmiştir.
Pride Ayı Nasıl Kutlanır?
Pride Ayı sadece görkemli yürüyüşlerden ibaret değildir. Eşcinsel gurur kutlamalarının ana etkinliklerinden biri olsa da, kutlamanın başka yolları da vardır. İşte destek gösterebileceğiniz bazı yollar:
Yerel gurur etkinliklerinize katılın; konserler, yürüyüşler, forumlar vb. Sosyal medyadaki etkinlik sayfalarını kontrol ederek programınıza uygun etkinlikleri bulun.
Yerel LGBTQ+ topluluk merkezlerine ve cinsel sağlık organizasyonlarına bağış yapın veya gönüllü olun. Kaos GL ve SPoD gibi LGBTİ+ hakları örgütleri, topluluğu bilgilendirme ve destekleme çalışmaları yürütüyor. Bu kurumlara daha fazla fon sağlamak, gelecekteki girişimlerine yardımcı olur.
Atölye ve seminerlere katılarak kendinizi eğitin. Sadece ücretsiz şeyler için oturmayın, bilgilerin içine gerçekten dalın.
Bir destekçi olun ve damgayı kaldırmaya yardım edin. LGBTQ+ topluluğunu desteklemek sadece Pride etkinliklerine katılmak değildir. Bazen diğer insanları gurur hakkında eğitmek, LGBTQ+ topluluğuna saygılı ve eşit davranmak, homofobik ifadeleri ve şakaları eleştirmek desteğinizi göstermek için yeterlidir.
Eşcinsel Gururu Evde Nasıl Kutlanır?
Yukarıda bahsettiğimiz Pride etkinliklerinin bazıları kalabalık toplanmaları gerektiriyor. Bu tür etkinliklere her zaman katılmak mümkün olmayabilir. Bu yüzden Pride ayını kutlamak için daha yaratıcı olmak da bir seçenek. İşte bazı öneriler:
LGBTQ Sanatını destekleyin. LGBTQ ile ilgili bir film veya dizi izleyin. Bir LGBTQ+ sanatçının albümünü veya eserini satın alın. Böylece onların mesajlarını yaymalarına ve gelecek projelerini finanse etmelerine yardımcı olursunuz.
İnternet üzerinden kendinizi eğitin. Atölyeler, forumlar ve seminerlere her zaman katılamayabilirsiniz, bu yüzden Eşcinsel Gurur'un hikayelerini ve savunularını çevrimiçi öğrenin. Saklıoda gibi bloglar tüm bilgileri parmaklarınızın ucuna getiriyor.
Sosyal medyada sesinizi duyurun. Pride tarihini ve savunularını anlatan paylaşımlar yapın. LGBTQ+ topluluğunun karşılaştığı eşitsizliklere dikkat çekin.
Arkadaşlarınızla sanal bir kutlama yapın. Görüntülü görüşme uygulamanızı açın, biraz şarap hazırlayın ve eğlenceli müzikler çalın. Pop quiz gibi oyunlar da oynayabilirsiniz.
Özet
Pride ayı, hayat değiştiren bir isyandan görkemli yürüyüşlere ve neşeli partilere dönüşmüştür.
Gururu daha güvenli kutlayabiliyor olmamız olumlu bir gelişme olsa da, bu etkinliğin ne anlama geldiğini unutmamalısınız. Sadece ücretsiz şeyler veya sosyal medya paylaşımları için etkinliklere katılmayın. Temsilin anlamını ve savunulan değerleri gerçekten öğrenmek için zaman ayırın. Mutlu Pride!
0 yorum